Instagram i Facebook naruszyły DSA? Komisja Europejska wskazuje na ochronę najmłodszych

Komisja Europejska wstępnie uznała, że Instagram i Facebook naruszyły przepisy Aktu o usługach cyfrowych. Zarzuty dotyczą niewystarczających działań wobec dzieci poniżej 13 lat, które mimo regulaminowych ograniczeń mogły zakładać konta i korzystać z platform.

Według Komisji Europejskiej Meta nie dołożyła należytej staranności w identyfikowaniu, ocenie i ograniczaniu ryzyk związanych z obecnością najmłodszych użytkowników na Instagramie i Facebooku. Obie usługi, zgodnie z własnymi zasadami firmy, nie są przeznaczone dla osób poniżej 13 lat. Problem w tym, że zdaniem Brukseli same zapisy regulaminowe nie przekładały się na skuteczne działania.

Komisja wskazuje, że dziecko poniżej wymaganego wieku mogło podczas rejestracji podać fałszywą datę urodzenia, bez realnej kontroli jej prawdziwości. Zastrzeżenia dotyczą też narzędzia do zgłaszania kont należących do osób poniżej 13 lat. Według KE jest ono trudne w użyciu, wymaga nawet siedmiu kliknięć, a formularz nie uzupełnia się automatycznie danymi zgłaszanego użytkownika.

Bruksela twierdzi również, że nawet po zgłoszeniu konta należącego do dziecka poniżej wieku minimalnego często nie następowała właściwa reakcja. Taki użytkownik mógł dalej korzystać z platformy bez dodatkowej weryfikacji.

Własne warunki korzystania z usług Meta wskazują, że jej serwisy nie są przeznaczone dla osób poniżej 13 lat. Tymczasem nasze wstępne ustalenia pokazują, że Instagram i Facebook robią bardzo niewiele, aby uniemożliwić dzieciom poniżej tego wieku dostęp do usług – powiedziała Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji.

DSA wymaga więcej niż zapisów w regulaminie

Komisja podkreśla, że problem nie ogranicza się do samego procesu rejestracji. W jej ocenie Meta oparła działania na niepełnej i arbitralnej analizie ryzyka. Miała ona niewystarczająco identyfikować zagrożenia wynikające z dostępu dzieci poniżej 13 lat do Instagrama i Facebooka oraz możliwość kontaktu z treściami i mechanizmami nieodpowiednimi dla ich wieku.

KE wskazuje przy tym na dane z państw Unii Europejskiej, według których około 10–12% dzieci poniżej 13 lat korzysta z Instagrama lub Facebooka. Komisja zarzuca też Mecie pominięcie dostępnych badań naukowych pokazujących, że młodsze dzieci są bardziej podatne na potencjalne szkody związane z korzystaniem z takich usług.

DSA wymaga od platform egzekwowania własnych zasad. Warunki korzystania z usług nie powinny być jedynie zapisami na papierze, lecz podstawą konkretnych działań chroniących użytkowników, w tym dzieci – dodała Henna Virkkunen.

Mecie grozi kara do 6% globalnego obrotu

Meta ma teraz prawo zapoznać się z dokumentami zebranymi w toku postępowania i odpowiedzieć pisemnie na wstępne ustalenia Komisji. Firma może też podjąć działania naprawcze zgodne z wytycznymi DSA z 2025 roku dotyczącymi ochrony małoletnich.

Jeżeli stanowisko Komisji zostanie potwierdzone, Bruksela może wydać decyzję o niezgodności z przepisami. W takim przypadku kara może sięgnąć maksymalnie 6% całkowitego rocznego światowego obrotu dostawcy usługi. Możliwe są także okresowe kary pieniężne, wymuszające dostosowanie platform do wymogów prawa.

Sprawa jest częścią formalnego postępowania wszczętego wobec Instagrama i Facebooka 16 maja 2024 roku. Komisja nadal bada także inne potencjalne naruszenia, w tym wpływ interfejsów obu platform na dobrostan fizyczny i psychiczny użytkowników oraz ryzyka związane z mechanizmami mogącymi sprzyjać uzależniającym zachowaniom i tak zwanemu efektowi króliczej nory.