Shadow AI nowym wyzwaniem w polskich przedsiębiorstwach

Aż 64% polskich firm korzysta z darmowych narzędzi sztucznej inteligencji, ale tylko 38% dysponuje polityką regulującą przekazywanie im danych. Zjawisko oddolnego wdrażania technologii tworzy niebezpieczną lukę w nadzorze nad poufnymi informacjami. Różnica w ocenie sytuacji między prezesami a liderami technicznymi dodatkowo pogłębia problem braku kontroli.

Pracownicy coraz częściej sięgają po rozwiązania sztucznej inteligencji na własną rękę, pragnąc przyspieszyć codzienne obowiązki, takie jak przygotowanie ofert czy analizowanie dokumentów. Z badań PARP oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego wynika, że aż 55% organizacji wskazuje oszczędność czasu jako główny powód stosowania tych rozwiązań. Jednocześnie zaledwie 32% podmiotów korzystających z nowoczesnych technologii prowadzi działania lub posiada plany strategiczne związane z ich rozwojem. W 2025 roku budżet na takie projekty przeznaczyły trzy na dziesięć firm, z kolei w 2026 roku planuje to zrobić 35% przedsiębiorstw.

Niefrasobliwe przekazywanie danych do zewnętrznych systemów niesie jednak ze sobą ogromne ryzyko. Do niezatwierdzonych aplikacji trafiają dane klientów, fragmenty umów, sprawozdania finansowe czy kod źródłowy. Taka sytuacja pozbawia organizację wiedzy o miejscu przetwarzania oraz archiwizacji strategicznych informacji. Dodatkowo brakuje pewności, czy wprowadzane treści nie posłużą do dalszego trenowania zewnętrznych modeli.

Kolejnym wyzwaniem jest ewidentny brak spójności w postrzeganiu cyfryzacji wewnątrz struktur organizacyjnych. Z globalnego opracowania firmy Veeam, dostawcy rozwiązań w zakresie zarządzania danymi i ich ochrony, wynika, że 65% prezesów deklaruje pełny wgląd w sposoby wykorzystania sztucznej inteligencji. Pogląd ten podziela jednak zaledwie 48% liderów technicznych. Jednocześnie tylko 28% badanych podmiotów ma pewność, że potrafi skutecznie wykrywać niezatwierdzone systemy działające poza oficjalnymi procedurami.

– Rozbieżność ta pokazuje, że samo formalne przypisanie odpowiedzialności za AI nie wystarcza – powiedział Tomasz Krajewski, Dyrektor techniczny sprzedaży na Europę Wschodnią w Veeam.

Zjawisko shadow AI zagrożeniem dla biznesu

Zjawisko określane jako shadow AI, czyli korzystanie z nieautoryzowanych narzędzi programistycznych i analitycznych, dotyka obecnie aż 95% przedsiębiorstw. Większość z nich, bo aż 93%, uważa ten proceder za istotne zagrożenie biznesowe. Sytuację pogarsza fakt, że jedynie co czwarta firma zapewnia swoim zespołom oficjalny dostęp do w pełni zaakceptowanych rozwiązań.

Niekontrolowana praca z zewnętrznymi algorytmami może spowodować wyciek poufnych informacji, podejmowanie decyzji w oparciu o błędne dane czy braki w możliwości weryfikacji źródeł powstałych dokumentów. Badanie przeprowadzone na próbie 1 822 podmiotów dowodzi, że bez odpowiedniego nadzoru poza kontrolą kadry zarządzającej pozostaje nie tylko bezpieczeństwo systemów, lecz także jakość uzyskiwanych rezultatów. Kluczem do bezpiecznego skalowania nowej technologii staje się budowanie zaufania do przetwarzanych zasobów cyfrowych.

– Prawdziwym wyzwaniem nie jest samo tempo wdrażania AI, lecz zbudowanie zaufania do danych oraz systemów i procesów związanych z jej wykorzystaniem – zaznaczył Krajewski.