Od przeglądu literatury po pisanie kodu – w jaki sposób naukowcy pracują z modelami OpenAI?

Zespół badań ekonomicznych OpenAI opublikował raport podsumowujący pilotażowy program wykorzystania sztucznej inteligencji w nauce. Analiza ponad 580 tys. zapytań wykazała, że badacze korzystają z narzędzi AI na każdym etapie swojej pracy, co pozwala im niemal dwukrotnie skrócić czas realizacji zadań. Jednocześnie organizacja zapowiedziała rozszerzenie bezpłatnego dostępu do programu ChatGPT for Academic Researchers dla ponad 200 tys. naukowców na całym świecie.

 

Skala i metodologia badania

Zespół ds. badań ekonomicznych OpenAI przeanalizował ponad 580 tys. wiadomości naukowych od 1819 naukowców w ramach letniego pilotażu ChatGPT dla naukowców akademickich i przeprowadził ankietę wśród 251 uczestników. Aby zachować pełną poufność danych, treści rozmów nie były czytane przez ludzi, lecz kategoryzowane przez zautomatyzowane klasyfikatory. Domyślnie informacje z tego planu nie służą również do trenowania modeli.

 

Wzrost efektywności oraz sposób generowania nowych koncepcji badawczych

Zebrane deklaracje pokazują wyraźny wpływ technologii na wydajność codziennych obowiązków. Uczestnicy badania korzystali z ChatGPT w całym procesie badawczym, od przeglądu literatury, przez analizę dowodów, po rozwijanie pomysłów. Uczestnicy ankiety oszacowali, że ta sama praca, o tej samej jakości, zajęłaby 1,9 raza więcej czasu bez sztucznej inteligencji. Aż 68% badaczy wykorzystywało model do rozwijania koncepcji naukowych. W 36% przypadków użytkownicy przedstawiali własny pomysł z prośbą o jego dopracowanie, a w 35% przychodzili z konkretnym pytaniem badawczym. Z kolei w 23% sytuacji to system sugerował kierunek dalszych poszukiwań. Co istotne, naukowcy nie traktują odpowiedzi wyroczni bezkrytycznie i regularnie dopytują o szczegóły, weryfikując oraz poprawiając wygenerowane treści.

 

 

W jaki sposób sztuczna inteligencja może przyczynić się do dalszego postępu naukowego?

Aż 98% z grupy 250 osób odpowiadających na to pytanie, spodziewają się, że sztuczna inteligencja przyspieszy dokonanie przełomów w ich dziedzinach. Wśród najczęściej wskazywanych przyczyn takiego stanu rzeczy znalazła się możliwość szybszego prowadzenia prac (52%), znajdowanie bardziej obiecujących pytań badawczych (23%) oraz badanie szerszego spektrum zagadnień (14%). Autorzy raportu zaznaczają jednak, że same narzędzia cyfrowe nie wystarczą do pełnego wykorzystania tego potencjału. Naukowcy biorący udział w tym badaniu wykorzystali AI do eksploracji pomysłów, analizy dowodów, pisania kodu i komunikowania swoich ustaleń. Ich odpowiedzi wskazują również na ambicje wykraczające poza oszczędność czasu: poszukiwanie bardziej obiecujących pytań i prowadzenie szerszego zakresu badań.

Zrozumienie, czy te oczekiwania przekładają się na szybsze odkrycia, będzie wymagało dalszych badań. Postęp będzie również zależał od funduszy, personelu i potencjału eksperymentalnego, jakich naukowcy potrzebują, aby przetestować swoje pomysły.

 

Wraz z publikacją wyników OpenAI ogłosiło rozszerzenie programu ChatGPT for Academic Researchers, oferując darmowy dostęp do platformy dla ponad 200 tys. naukowców.

Cały raport dostępny jest na stronie OpenAI — Science at the frontier.