Badanie NBER studzi entuzjazm rynku: 80% firm nie widzi wzrostu produktywności dzięki AI
Ponad 80% firm nie dostrzega realnego wpływu sztucznej inteligencji na produktywność ani zatrudnienie. Tak wynika z najnowszego badania przeprowadzonego przez National Bureau of Economic Research wśród niemal 6 000 członków zarządów i dyrektorów finansowych w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech oraz Australii. Dane studzą nastroje wokół technologii, w którą globalne koncerny inwestują setki miliardów dolarów.
AI obecna w firmach, efektów brak
Z badania wynika, że 69% przedsiębiorstw już dziś korzysta z rozwiązań AI, a 75% planuje nowe wdrożenia w ciągu trzech lat. Najczęstsze zastosowania obejmują generowanie tekstów przy użyciu dużych modeli językowych, tworzenie treści wizualnych oraz przetwarzanie danych z wykorzystaniem uczenia maszynowego.
Mimo szerokiej adopcji, 89% menedżerów nie zauważyło wzrostu produktywności mierzonej jako sprzedaż na pracownika. Ponad 90% nie dostrzegło również wpływu AI na poziom zatrudnienia w ostatnich trzech latach.
Jednocześnie respondenci prognozują zmiany w najbliższym czasie. Według szacunków NBER do 2028 roku AI może doprowadzić do redukcji około 1,75 mln miejsc pracy w czterech analizowanych krajach. Firmy oczekują też wzrostu produktywności o 1,4% w ciągu trzech lat. Autorzy raportu wskazują, że byłby to pierwszy wyraźniejszy sygnał odwrócenia długoterminowego spowolnienia wzrostu wydajności w gospodarkach rozwiniętych.
Co ciekawe, pracownicy patrzą w przyszłość bardziej optymistycznie niż kadra zarządzająca. Spodziewają się większego wzrostu zatrudnienia oraz mniejszych, ale stabilnych przyrostów produktywności.
Rozbieżność między obietnicami a rzeczywistością
Wyniki NBER nie odbiegają od całej serii podobnych analiz. Badanie konsultantów z PwC pokazało, że ponad połowa firm nie odnotowała ani wzrostu przychodów, ani spadku kosztów po wdrożeniu AI. Z kolei raport Deloitte wskazuje, że choć 74% organizacji liczyło na wzrost przychodów dzięki AI, realne efekty osiągnęło zaledwie 20%.
Podobne wnioski przyniósł pilotaż narzędzia Microsoft 365 Copilot w jednym z brytyjskich resortów. Część zadań wykonywano szybciej, inne zajmowały więcej czasu, a ogólny bilans produktywności pozostał neutralny.
Mimo to przedstawiciele branży składają daleko idące deklaracje. Mustafa Suleyman z Microsoftu stwierdził niedawno, że większość zadań wykonywanych przy komputerze może zostać zautomatyzowana w ciągu 12 do 18 miesięcy. Optymizm podtrzymują także producenci sprzętu i dostawcy chmury.
Z kolei najnowsze badanie Gartner pokazuje, że 91% liderów w branży obsługi klienta znajduje się pod presją wdrożeń AI. Jednocześnie 80% firm planuje przesunięcie części pracowników do nowych ról, a 84% zamierza rozszerzyć kompetencje zespołów w zakresie obsługi bardziej złożonych i wrażliwych interakcji.
Rynek między presją a cierpliwością
Obraz, który wyłania się z badań, jest spójny. Firmy wdrażają AI, bo nie chcą zostać w tyle, jednak mierzalne korzyści są na razie skromne. W kontekście gigantycznych nakładów na infrastrukturę i modele generatywne pojawia się pytanie o realną stopę zwrotu.
Technologiczni giganci liczą na to, że przełom dopiero nadejdzie. Na razie jednak dane sugerują, że rewolucja produktywności może być bardziej ewolucją niż gwałtowną zmianą.
Najnowszy numer
Najnowszy numer