Komisja Europejska publikuje wytyczne chroniące treści dziennikarskie na platformach internetowych

Komisja Europejska opublikowała nowe wytyczne, których celem jest wzmocnienie ochrony profesjonalnych treści dziennikarskich na największych platformach internetowych. Dokument ma pomóc zarówno globalnym platformom cyfrowym, jak i dostawcom usług medialnych w praktycznym stosowaniu przepisów Europejskiego aktu o wolności mediów.

Ochrona treści dziennikarskich na platformach VLOP

Opublikowane wytyczne są bezpośrednio powiązane z wdrażaniem przepisów Europejskiego aktu o wolności mediów, czyli EMFA, oraz regulacjami wynikającymi z Aktu o usługach cyfrowych. Dokument skierowany jest w szczególności do tzw. bardzo dużych platform internetowych, określanych jako VLOP, czyli podmiotów mających istotny wpływ na obieg informacji w Unii Europejskiej.

Kluczowe znaczenie ma tu art. 18 ust. 1 EMFA, który wprowadza konkretne zabezpieczenia przed nieuzasadnionym usuwaniem treści medialnych tworzonych zgodnie z profesjonalnymi standardami dziennikarskimi. Zgodnie z tymi przepisami platformy są zobowiązane do wcześniejszego poinformowania dostawcy usług medialnych o zamiarze usunięcia treści oraz do jasnego wskazania powodów takiej decyzji. Co istotne, wydawca otrzymuje 24 godziny na przedstawienie swojego stanowiska, zanim decyzja o usunięciu zacznie obowiązywać.

Deklaracje mediów i rola regulatorów

Aby skorzystać z dodatkowych zabezpieczeń przewidzianych w EMFA, dostawcy usług medialnych muszą złożyć odpowiednią deklarację. Dotyczy ona m.in. niezależności redakcyjnej oraz podlegania nadzorowi regulacyjnemu. Wytyczne precyzują, w jaki sposób platformy powinny stworzyć funkcjonalność umożliwiającą składanie takich deklaracji, a także jak media powinny je wypełniać i aktualizować.

Dokument Komisji przewiduje również procedury konsultacyjne. W sytuacjach budzących wątpliwości platformy będą mogły zwracać się do właściwych organów regulacyjnych, a w proces weryfikacji deklaracji mają być także włączane organizacje społeczeństwa obywatelskiego, w tym podmioty zajmujące się fact checkingiem. Ma to ograniczyć ryzyko nadużyć i zapewnić, że mechanizm ochronny nie stanie się narzędziem do omijania zasad moderacji treści.

Znaczenie EMFA dla rynku medialnego w UE

Europejski akt o wolności mediów obowiązuje od sierpnia 2025 roku i jest jednym z kluczowych elementów unijnej polityki ochrony pluralizmu i niezależności mediów. Regulacja obejmuje zarówno media publiczne, jak i prywatne, a jej celem jest ułatwienie działalności transgranicznej na jednolitym rynku UE oraz ograniczenie presji politycznej i ekonomicznej na redakcje.

Platformy internetowe pełnią dziś rolę głównych pośredników w dystrybucji informacji, co zwiększa znaczenie przejrzystych i przewidywalnych zasad moderacji treści. Z punktu widzenia wydawców dokument Komisji może wzmocnić ich pozycję w relacjach z globalnymi graczami technologicznymi, a dla platform oznacza natomiast konieczność dalszego dostosowania procesów decyzyjnych do unijnych standardów prawnych i regulacyjnych.

Wytyczne pod art. 18 EMFA mają charakter praktyczny i nie zmieniają samego prawa, ale jasno pokazują kierunek interpretacji przepisów przez Komisję Europejską oraz oczekiwania wobec największych platform działających na rynku unijnym.