Microsoft i Fortum uruchamiają największy w Europie projekt odzysku ciepła z centrów danych

Fiński koncern energetyczny Fortum uruchomił dwie wielkoskalowe instalacje pomp ciepła, które w przyszłości będą wykorzystywać energię odpadową z budowanych właśnie centrów danych Microsoftu. Projekt ma docelowo pokrywać nawet 40% zapotrzebowania na ciepło sieciowe dla około 250 tys. mieszkańców regionu Espoo i Kirkkonummi. To jedna z największych na świecie inicjatyw związanych z odzyskiem ciepła z infrastruktury data center.
Fortum rozpoczął eksploatację zakładów Kolabacken w Kirkkonummi oraz Hepokorpi w Espoo. Na razie instalacje produkują ciepło sieciowe przy użyciu pomp ciepła wykorzystujących powietrze atmosferyczne oraz kotłów elektrycznych. Docelowo kluczowym źródłem energii stanie się jednak ciepło odpadowe z dwóch powstających centrów danych Microsoftu.
Według harmonogramu pierwsze dostawy energii z obiektów Microsoftu mają ruszyć etapami już w 2027 roku, równolegle z oddawaniem kolejnych części kampusów data center. Projekt został po raz pierwszy ogłoszony w 2022 roku i od początku był przedstawiany jako jedna z największych na świecie inwestycji w odzysk ciepła z centrów danych.
– Uruchomienie tych obiektów to efekt wielu lat konsekwentnej pracy. Wszystko zaczęło się siedem lat temu, gdy nasi współpracownicy rozpoczęli poszukiwania partnera z branży centrów danych do wdrożenia największego na świecie, przełomowego rozwiązania odzysku ciepła odpadowego – podkreślił Peter Strannegård, EVP Renewables and Decarbonization w Fortum.
Microsoft rozwija w Finlandii regionalną infrastrukturę chmurową. Około 75% ciepła odpadowego generowanego przez centra danych ma trafiać do lokalnej sieci ciepłowniczej.
Skala projektu robi wrażenie
Nowe instalacje obejmują 40 pomp ciepła typu powietrze woda oraz 72 pompy woda woda. Łączna moc produkcji ciepła przekroczy 180 MW. System uzupełnia 200 MW mocy kotłów elektrycznych oraz magazyny energii cieplnej o pojemności 800 MWh.
Koszt budowy instalacji oszacowano na około 225 mln euro. Po pełnym uruchomieniu projekt ma dostarczać około dwóch terawatogodzin ciepła rocznie.
– Po pełnym wdrożeniu odzysk ciepła z centrów danych ma pokrywać około 40% całkowitego rocznego zapotrzebowania na ciepło sieciowe dla 250 tys. odbiorców w regionie – zaznaczył Strannegård.
Rosnące znaczenie sztucznej inteligencji oraz usług chmurowych powoduje gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną i nowe centra danych. Jednocześnie operatorzy infrastruktury coraz częściej szukają sposobów na poprawę efektywności energetycznej i ograniczenie emisji CO2. Odzysk ciepła staje się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju branży.
Europa coraz mocniej stawia na odzysk energii
Microsoft w ostatnich miesiącach podpisał kilka podobnych umów w Europie. W kwietniu firma ogłosiła współpracę z duńską spółką VEKS oraz operatorem Høje Taastrup Fjernvarme dotyczącą wykorzystania ciepła odpadowego z centrów danych do zasilania lokalnej sieci ciepłowniczej w Danii.
Kraje nordyckie mają pod tym względem wyjątkowo korzystne warunki. Rozbudowane systemy ciepłownictwa sieciowego pozwalają stosunkowo łatwo integrować centra danych z miejską infrastrukturą energetyczną. Dla operatorów oznacza to możliwość ograniczenia strat energii, a dla miast niższe zużycie paliw kopalnych i stabilniejsze dostawy ciepła.
Według analityków rynku podobne projekty będą coraz częściej pojawiać się również w innych częściach Europy, wraz z dynamicznym rozwojem infrastruktury AI i hyperscale data center.



















