Raport Deloitte: 90% polskich firm zwiększa wydatki na sztuczną inteligencję

Sztuczna inteligencja przestaje być w polskich firmach eksperymentem technologicznym, a coraz częściej staje się elementem decyzji strategicznych. Jak wynika z najnowszego raportu Deloitte, aż 90% przedsiębiorstw w Polsce zwiększyło nakłady na wdrożenia AI, koncentrując się przede wszystkim na efektywności operacyjnej i mierzalnym zwrocie z inwestycji.

AI w centrum decyzji zarządów

Raport „Zwrot z inwestycji w AI, Polska perspektywa” pokazuje wyraźną zmianę w sposobie zarządzania projektami opartymi na sztucznej inteligencji. AI coraz rzadziej funkcjonuje jako inicjatywa oddolna realizowana wyłącznie przez działy IT. Dziś w 23% przypadków projekty AI w Polsce inicjowane są bezpośrednio przez zarządy, a w 90% firm odpowiedzialność za ten obszar spoczywa na menedżerach szczebla C-level.

Silne osadzenie AI w agendach zarządów, w tym bezpośrednie zaangażowanie CEO, jest istotnym wskaźnikiem rosnącej dojrzałości podejścia do sztucznej inteligencji w polskich firmach – podkreśla Joanna Świerzyńska, partnerka zarządzająca Deloitte w Polsce, krajach bałtyckich i Ukrainie.

Jej zdaniem AI coraz częściej pełni rolę narzędzia realizacji celów biznesowych, a nie jedynie wsparcia technologicznego.

Zmianę tę widać również w budżetach. Ponad połowa polskich firm, dokładnie 55%, przeznacza już więcej niż 10% budżetu technologicznego na rozwiązania AI. To wciąż mniej niż średnia europejska, jednak według ekspertów Deloitte wynika to raczej z selektywnego podejścia inwestycyjnego niż z ostrożności wobec nowych technologii.

Efektywność operacyjna ważniejsza niż przychody

Polskie przedsiębiorstwa najczęściej sięgają po AI tam, gdzie efekty są najszybciej mierzalne. Automatyzacja procesów, poprawa produktywności zespołów oraz wsparcie analizy danych to dziś dominujące scenariusze wdrożeń. Już 20% firm deklaruje realne obniżenie kosztów dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji, podczas gdy w wielu krajach Europy na podobnym etapie wdrożeń częściej obserwowany jest wzrost kosztów.

Jednocześnie raport ujawnia istotną lukę w obszarze komercjalizacji AI. W Europie 22% firm generuje dzięki sztucznej inteligencji ponad jedną czwartą przychodów, w Polsce dotyczy to zaledwie 5% przedsiębiorstw.

W Polsce projekty AI koncentrują się na kontroli kosztów, podczas gdy najbardziej zaawansowane organizacje w Europie traktują AI jako źródło wzrostu przychodów – zauważa Jan Michalski, partner i lider GenAI w Europie Środkowej w Deloitte.

Pracownicy gotowi, infrastruktura wciąż wyzwaniem

Mocną stroną polskiego rynku pozostaje wysoka gotowość pracowników. 48% zespołów korzysta z narzędzi AI na co dzień, a w co czwartej firmie robi to ponad 60% pracowników. Sprzyja temu szeroki dostęp do szkoleń, często lepszy niż w wielu krajach europejskich.

Wraz ze skalowaniem AI coraz wyraźniej ujawniają się jednak bariery. Do najważniejszych należą niedobór talentów technicznych, ograniczenia infrastrukturalne oraz jakość danych. Aż 37% firm w Polsce wskazuje te obszary jako główne przeszkody, wobec 26% w Europie. Dodatkowo 32% przedsiębiorstw zgłasza obawy dotyczące suwerenności danych i lokalizacji modeli.

Bez uporządkowanej architektury technologicznej i spójnych standardów danych nawet najlepiej zaprojektowane inicjatywy nie poddają się skutecznemu skalowaniu – podkreśla Tomasz Filipek, lider programu inwestycyjnego GenAI w Deloitte w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jego zdaniem trwałe korzyści z AI będą zależeć od wzmocnienia fundamentów danych oraz świadomego wyboru architektury zapewniającej kontrolę nad kluczowymi procesami.