Polska i Litwa wzmacniają współpracę w obszarze sztucznej inteligencji

Polska i Litwa formalnie zacieśniły współpracę w obszarze sztucznej inteligencji. Podpisane porozumienie obejmuje zarówno rozwój infrastruktury obliczeniowej, jak i wymianę doświadczeń w administracji publicznej oraz wspólne działania na forum Unii Europejskiej.

Porozumienie o AI między Polską a Litwą

26 stycznia 2026 roku wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz litewski minister gospodarki i innowacji Edvinas Grikšas podpisali porozumienie dotyczące współpracy w obszarze sztucznej inteligencji. Dokument sygnowali również wiceministrowie Dariusz Standerski oraz Darius Zailskas.

Litwa jest jednym z głównych partnerów Polski w dziedzinie cyfryzacji i cyberbezpieczeństwa. Dzisiaj spotkaliśmy się, aby wznieść tą relację na jeszcze wyższy poziom. Porozumienie wyznacza pięć obszarów współpracy, które przełożą się na konkretne działania z zakresu sztucznej inteligencji – powiedział wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

AI w administracji i wspólne ramy prawne

Jednym z filarów porozumienia jest wymiana doświadczeń w wykorzystaniu sztucznej inteligencji w administracji publicznej. Polska i Litwa planują dzielić się przykładami wdrożeń obejmujących automatyzację procesów urzędowych, systemy wsparcia decyzyjnego oraz analitykę danych publicznych. Istotnym elementem ma być również sprawdzanie interoperacyjności rozwiązań AI w oparciu o wspólne ramy prawne Unii Europejskiej, co może ułatwić przyszłe transgraniczne projekty cyfrowe.

Współpraca obejmie także dialog dotyczący praktyk nadzorczych i piaskownic regulacyjnych. Oba kraje zadeklarowały rozwój sztucznej inteligencji godnej zaufania, etycznej i zorientowanej na człowieka, zgodnie z kierunkiem wyznaczanym przez unijne regulacje.

Unijne programy i infrastruktura obliczeniowa

Istotną częścią porozumienia jest koordynacja stanowisk wobec kluczowych programów Unii Europejskiej wspierających rozwój AI, infrastruktury obliczeniowej oraz technologii danych. Polska i Litwa zapowiedziały dopasowanie krajowych inicjatyw Fabryk AI do projektów Gigafabryk AI realizowanych przez sektor biznesowy, w tym inicjatyw koordynowanych przez Polskę, a także kontynuację wspólnego projektu Baltic AI GigaFactory.

Strony planują również wspólne przygotowania do przyszłych konkursów Komisji Europejskiej, między innymi w obszarze wysokowydajnych systemów komputerowych HPC. Taka koordynacja ma zwiększyć skuteczność pozyskiwania środków unijnych i wzmocnić pozycję Europy Środkowo-Wschodniej oraz państw bałtyckich w europejskim ekosystemie sztucznej inteligencji.

Kompetencje cyfrowe i bezpieczeństwo regionu

Porozumienie obejmuje także szerszą współpracę w obszarach cyfrowych, w tym rozwój kompetencji cyfrowych oraz bezpieczeństwo informacyjne. Polska i Litwa zwróciły uwagę na rosnące znaczenie budowania świadomości zagrożeń związanych z celowymi zakłóceniami systemów nawigacji satelitarnej GNSS w rejonie Morza Bałtyckiego, pochodzącymi z Rosji i Białorusi. Widać, że rozwój AI w regionie jest postrzegany nie tylko jako impuls technologiczny i gospodarczy, lecz także jako element szerszego bezpieczeństwa cyfrowego.