KIGEiT ostrzega przed skutkami EU Space Act dla polskich firm z sektora kosmicznego

Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji apeluje o zmiany w projekcie EU Space Act. Organizacja popiera ujednolicenie europejskich zasad dla sektora kosmicznego, ale ostrzega, że bez korekt nowe przepisy mogą utrudnić polskim firmom dostęp do kontraktów i finansowania.

KIGEiT przekazała stanowisko Ministerstwu Rozwoju i Technologii w ramach konsultacji projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego bezpieczeństwa, odporności i zrównoważonego charakteru działań w przestrzeni kosmicznej. Izba podkreśla, że Polska ma rosnące kompetencje w obszarze obserwacji Ziemi i łączności satelitarnej, dlatego nowe regulacje powinny wzmacniać krajowy potencjał, a nie tworzyć bariery wejścia.

Ryzyko koncentracji rynku w największych gospodarkach UE

Najważniejsza obawa KIGEiT dotyczy możliwej monopolizacji europejskiego rynku kosmicznego. Zdaniem Izby wysokie wymagania certyfikacyjne mogą premiować największe podmioty z dojrzałych gospodarek, przede wszystkim z Francji, Niemiec i Włoch. Dla firm z mniejszych państw, w tym Polski, oznaczałoby to trudniejszy dostęp do zamówień, nawet jeśli dysponują konkurencyjnymi technologiami.

KIGEiT wskazuje, że EU Space Act powinien zawierać mechanizmy przeciwdziałające geograficznej koncentracji kontraktów. Izba postuluje też ochronę narodowych architektur satelitarnych oraz możliwość dalszego finansowania krajowych linii produkcyjnych ze środków powiązanych z nowymi unijnymi instrumentami.

MŚP, satelity i łączność kwantowa pod szczególną ochroną

W stanowisku pojawia się mocny akcent na małe i średnie firmy oraz spółki typu scale-up. Według KIGEiT wiele polskich podmiotów technologicznych ma problem z przejściem od prototypu do produkcji seryjnej lub budowy konstelacji satelitarnych. Izba określa ten etap jako „Dolinę Śmierci”.

Dlatego organizacja proponuje uproszczenia dla firm deep-tech, w tym zwolnienie z części audytów administracyjnych oraz obowiązkowe stosowanie płatności ryczałtowych. Postuluje również, aby produkcja satelitów i systemy łączności kwantowej zostały wyraźnie uznane za technologie strategiczne.

KIGEiT chce także skrócenia procesu certyfikacji konstelacji do maksymalnie 6 miesięcy. Obecnie, jak wskazuje Izba, procedury mogą trwać do 12 miesięcy, co w szybko rozwijającym się sektorze kosmicznym może oznaczać utratę przewagi konkurencyjnej. Dla MŚP proponowane jest bezpłatne doradztwo techniczne.

Bezpieczeństwo i ochrona europejskiego łańcucha dostaw

Izba zwraca uwagę również na wymiar bezpieczeństwa. Postuluje stworzenie szybkiej ścieżki dla narodowych systemów satelitarnych służących obronności oraz odporności państwa. Chodzi o to, by unijne wymogi nie opóźniały projektów istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa.

KIGEiT proponuje także definicję podmiotu „rzeczywiście zakotwiczonego w gospodarce UE”. Ma to ograniczyć ryzyko tworzenia fasadowych spółek przez graczy spoza Unii i chronić europejski łańcuch dostaw przed nieuczciwą konkurencją.