Gaia AI Factory rusza w Krakowie. Polska buduje zaplecze dla europejskiej sztucznej inteligencji

W Krakowie oficjalnie rozpoczęto prace nad Gaia AI Factory, jedną z najważniejszych inwestycji w infrastrukturę sztucznej inteligencji w Polsce. Projekt realizowany w Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH ma zapewnić firmom, naukowcom i administracji dostęp do mocy obliczeniowej, danych, narzędzi i wsparcia potrzebnego do tworzenia zaawansowanych rozwiązań AI.

Gaia AI Factory powstaje w ramach europejskiego programu EuroHPC JU i ma być częścią sieci fabryk sztucznej inteligencji rozwijanych w Unii Europejskiej. Projekt ma znaczenie nie tylko technologiczne, ale również gospodarcze i strategiczne. Chodzi o budowę infrastruktury, która pozwoli trenować modele AI, rozwijać usługi oparte na danych oraz ograniczać zależność Europy od zewnętrznych dostawców mocy obliczeniowej.

– Fabryki sztucznej inteligencji tworzą cyfrową suwerenność Europy, a dzisiaj do tej mapy dołącza Kraków. Gaia AI Factory to inwestycja, która przyspieszy rozwój polskich firm, uczelni i administracji, dając im dostęp do światowej klasy infrastruktury obliczeniowej – powiedział Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji.

Nowy superkomputer Gaia ma dysponować ponad 1 000 akceleratorów GPU. Według zapowiedzi jego moc obliczeniowa ma wielokrotnie przewyższać możliwości Heliosa, obecnie najszybszy superkomputer w Polsce. Integracja z krajową infrastrukturą PLGrid ma zapewnić dostęp do zasobów szerokiemu gronu użytkowników, od naukowców po przedsiębiorców i instytucje publiczne.

Nie tylko moc obliczeniowa

Gaia AI Factory nie ma być wyłącznie centrum superkomputerowym. Projekt zakłada także dostęp do danych, narzędzi, szkoleń, doradztwa oraz wsparcia wdrożeniowego. To ważne, bo sama infrastruktura obliczeniowa nie wystarczy do budowy konkurencyjnego rynku AI. Firmy, administracja i uczelnie potrzebują również kompetencji, procedur oraz środowiska, w którym rozwiązania można testować i wdrażać.

Fabryka ma wspierać zastosowania AI w ochronie zdrowia, administracji, bezpieczeństwie, edukacji, gospodarce, ochronie środowiska i sektorze kosmicznym. W praktyce oznacza to między innymi analizę danych medycznych, rozwój narzędzi dla usług publicznych, monitorowanie klimatu, analizę danych satelitarnych oraz wsparcie startupów i firm przemysłowych tworzących produkty oparte na sztucznej inteligencji.

Poznańska Fabryka AI nabiera rozpędu – Beyond podpisał najważniejsze umowy

Projekt za 70 mln euro

Wartość Gaia AI Factory wynosi około 70 mln euro, a finansowanie pochodzi w równych częściach z Polski i Unii Europejskiej w ramach programu EuroHPC JU.

Projekt realizuje szerokie konsorcjum instytucji naukowych, technologicznych i badawczych. Liderem jest Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH. W prace zaangażowane są także między innymi Politechnika Wrocławska, Politechnika Gdańska, Uniwersytet Warszawski, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, NASK PIB, OPI PIB, Sano, Uniwersytet Jagielloński, Instytut Matki i Dziecka oraz Krakowski Park Technologiczny.

Gaia AI Factory ma współpracować z innymi europejskimi ośrodkami, w tym z PIAST AI Factory w Poznaniu i LUMI AI Factory w Finlandii. Dla Polski oznacza to szansę na mocniejsze wejście do europejskiego obiegu projektów AI, w którym liczą się nie tylko algorytmy, ale także dostęp do infrastruktury, danych i talentów.