Zaufanie mieszkańców ma znaczenie dla rozwoju centrów danych – Polski Związek Centrów Danych (PLDCA) pracuje nad kodeksem dobrych praktyk

Centrum danych w sąsiedztwie obszarów mieszkaniowych? U części mieszkańców taka inwestycja może budzić pytania o hałas, zużycie energii i wody oraz wpływ na najbliższe otoczenie. Przejrzysta komunikacja z mieszkańcami, współpraca z samorządami oraz uwzględnianie lokalnych potrzeb już na etapie planowania to istotne elementy odpowiedniego przygotowania inwestycji. Przykłady z Polski i innych krajów Europy pokazują, jak można łączyć te działania z konkretnymi korzyściami dla lokalnego otoczenia – od angażowania miejscowych przedsiębiorców po rozwiązania środowiskowe, takie jak odzysk ciepła. Polski Związek Centrów Danych (PLDCA) pracuje nad kodeksem dobrych praktyk, który będzie zawierał rekomendacje dla inwestorów dotyczące przygotowania i realizacji projektów oraz budowania relacji z lokalnymi społecznościami.

Rozwój centrów danych ma strategiczne znaczenie dla polskiej i europejskiej gospodarki, jednak w ostatnim czasie coraz mocniej wybrzmiewają obawy lokalnych społeczności związane z planowanymi projektami. Zdaniem PLDCA istotne jest, aby dyskusja o nowych inwestycjach opierała się na rzetelnych informacjach dotyczących ich oddziaływania na środowisko, zastosowanych rozwiązań technicznych oraz możliwych korzyści dla gminy. Informacje te powinny być dostępne odpowiednio wcześnie, tak aby mieszkańcy mieli możliwość zapoznania się z założeniami projektu i zadawania pytań. Oficjalne dokumenty, takie jak decyzje środowiskowe, operują technicznym językiem, a normy wyznaczane przez przepisy mogą wydawać się abstrakcyjne dla osób, które nie mają z nimi na co dzień styczności. Rolą inwestora jest pomóc wszystkim zainteresowanym zrozumieć z czym one się konkretnie wiążą i co będą dla nich oznaczać.

“W Polsce coraz więcej mówi się o centrach danych i zrozumiałe jest, że budzą one wiele pytań, podobnie jak inne duże inwestycje infrastrukturalne. Jako związek branżowy traktujemy głos lokalnych społeczności poważnie. Planowanie centrum danych wymaga analizy lokalnych uwarunkowań: dostępności infrastruktury energetycznej, zasobów wody, sąsiedztwa zabudowy i możliwego oddziaływania obiektu. Wyniki takich analiz powinny być przedstawiane samorządom i mieszkańcom odpowiednio wcześnie, w sposób zrozumiały i oparty na danych. Nie ma dwóch identycznych inwestycji, dlatego rozmowa o ich wpływie na otoczenie powinna opierać się na konkretnych informacjach, w procesie uzyskiwania decyzji środowiskowej. Zaufania nie można wymagać. Trzeba na nie zapracować” – podkreśla Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający PLDCA.

 

Współpraca z lokalnym otoczeniem

Ciekawe rozwiązania zastosowano w EcoDataCenter w szwedzkim Falun, opisanym przez brytyjski „The Guardian”. Inicjatywa powstania centrum danych wyszła od lokalnego samorządu, a operator rozwija współpracę z regionalnymi dostawcami i instytucjami edukacyjnymi. Według deklaracji przedstawiciela firmy 90% dostawców pochodzi z lokalnego rynku, a 60% nakładów inwestycyjnych trafia do lokalnych podmiotów. Obiekt korzysta z energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, odzyskuje ciepło z serwerów na potrzeby lokalnego ciepłownictwa, a w agregatach awaryjnych stosuje odnawialne paliwo produkowane m.in. ze zużytego oleju roślinnego i tłuszczów odpadowych. Odzyskane ciepło wykorzystywane jest również do suszenia pelletu drzewnego.

Podobne podejście do uwzględniania potrzeb lokalnego otoczenia widać w duńskim Høje-Taastrup. Przy centrum danych Microsoftu, we współpracy z gminą, powstał ogólnodostępny park Officeparken o powierzchni ponad 40 tys. mkw. Projekt łączy funkcje rekreacyjne ze wspieraniem bioróżnorodności i dbałością o komfort mieszkańców. Nadmiar ziemi z budowy wykorzystano do usypania naturalnych wałów ograniczających hałas. Ukształtowany w ten sposób pofałdowany teren pełni rolę zarówno estetyczną, jak i akustyczną. Dodatkowo powstały stawy i łąki kwietne z rodzimą roślinnością.

W Polsce przykładem zaangażowania inwestora w życie lokalnej społeczności jest Data4, operator kampusu centrów danych w Jawczycach, w gminie Ożarów Mazowiecki. Firma współpracuje z lokalnymi instytucjami, wspiera jednostki Ochotniczej i Państwowej Straży Pożarnej i miejscowe koła gospodyń wiejskich, uczestniczy w wydarzeniach organizowanych dla mieszkańców i finansuje projekt przebudowy lokalnej drogi publicznej, pokazując, że obecność centrum danych może wiązać się z konkretnymi działaniami na rzecz jego najbliższego otoczenia.

“Te przykłady pokazują, że współpraca z samorządem może realnie wpłynąć na kształt inwestycji – od sposobu zagospodarowania terenu po współpracę z lokalnymi firmami i angażowanie się w życie gminy. Warto włączać taki sposób myślenia już na etapie przygotowania projektu. Dialog jest najbardziej użyteczny wtedy, gdy jego ustalenia mogą jeszcze przełożyć się na decyzje inwestora, a korzyści dla otoczenia można skutecznie integrować już na etapie planowania inwestycji” – dodaje Piotr Kowalski.

 

Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający PLDCA.

 

Woda, hałas i energia. Co warto wiedzieć o centrach danych?

Zapotrzebowanie centrum danych na wodę zależy przede wszystkim od technologii chłodzenia, wielkości obiektu i warunków jego eksploatacji. Zdecydowana większość obiektów tego typu budowanych w Europie stosuje całkowicie suche systemy chłodzenia, a zapotrzebowanie na wodę obiektu wynika z potrzeb sanitarnych lub bezpieczeństwa pożarowego. Mieszkańcy powinni mieć możliwość uzyskania informacji, ile wody będzie potrzebował planowany obiekt i skąd będzie ona pobierana. Co jednak kluczowe, uzgodnienie dopuszczalnego poziomu poboru wody obiektu jest również jednym z warunków koniecznych w procesie uzyskiwania decyzji środowiskowej i pozwolenia na budowę. Bez względu na rodzaj zastosowanej technologii nie stanowi on zagrożenia dla istniejących już obiektów i ich mieszkańców, co weryfikują i zatwierdzają odpowiedzialne za ten obszar instytucje.

Podobnie istotna jest kwestia hałasu. Jego potencjalnymi źródłami są systemy chłodzenia oraz awaryjne agregaty prądotwórcze, które umieszcza się w izolowanych akustycznie pomieszczeniach lub specjalnych obudowach dźwiękochłonnych. Stosuje się również tłumiki i inne zabezpieczenia ograniczające emisję dźwięku. Polskie przepisy określają dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie, w tym obszarach zabudowy mieszkaniowej. Inwestorzy muszą uwzględniać te wymagania już na etapie projektowania obiektów, a spełnienie rygorystycznych norm akustycznych na obszarach chronionych jest warunkiem koniecznym uzyskania pozytywnej decyzji środowiskowej. Równie ważne jest przedstawienie zapotrzebowania obiektu na energię i planowanego sposobu przyłączenia do sieci, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań.

 

Co centrum danych może dać lokalnej społeczności?

Centra danych mogą przynosić gminom wymierne korzyści: wpływy z podatku od nieruchomości, miejsca pracy związane z budową i obsługą obiektów oraz zamówienia dla lokalnych przedsiębiorstw. Niektóre inwestycje mogą również przyczyniać się do rozbudowy infrastruktury technicznej lub umożliwiać wykorzystanie ciepła odpadowego w lokalnych systemach ciepłowniczych. Skala tych korzyści zależy jednak od konkretnego projektu, lokalizacji i dostępnej infrastruktury. Dlatego inwestorzy powinni jasno przedstawiać, jakie rozwiązania i korzyści są rzeczywiście przewidziane w danym przedsięwzięciu.

 

Kodeks dobrych praktyk. Konkretne rekomendacje dla inwestorów

PLDCA pracuje nad kodeksem dobrych praktyk, który ma stanowić praktyczne narzędzie dla firm planujących i realizujących inwestycje w centra danych. Dokument będzie zawierał rekomendacje dotyczące postępowania na poszczególnych etapach inwestycji. Szczególnie istotne będą zasady wczesnej komunikacji z mieszkańcami i samorządami, rzetelnego informowania o oddziaływaniu obiektów oraz uwzględniania potrzeb lokalnych społeczności.

Kodeks nie zastąpi obowiązujących przepisów. Ma pomóc inwestorom w stosowaniu dobrych praktyk wykraczających poza minimalne wymagania formalne, zwłaszcza w relacjach z otoczeniem planowanych inwestycji.

“Kodeks ma pomóc uporządkować standardy, które branża może stosować niezależnie od skali inwestycji. Chcemy zebrać praktyczne rekomendacje dotyczące przejrzystego informowania o wpływie obiektów oraz współpracy z samorządami i mieszkańcami. Informacje o zużyciu wody, hałasie, rozwiązaniach technicznych i możliwych korzyściach dla gminy powinny być przedstawiane w zrozumiały sposób. Spełnienie wymogów prawa pozostaje punktem wyjścia i jest oczywistym obowiązkiem każdego inwestora, ale odpowiedzialne podejście powinno zaczynać się znacznie wcześniej niż na etapie uzyskiwania pozwoleń. Ambicją PLDCA jest promowanie podejścia, w którym dialog z otoczeniem stanowi stały element przygotowania i prowadzenia inwestycji” – podkreślił Piotr Kowalski.