AI w rękach przestępców. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowym prawem

Polski ustawodawca rozpoczął intensywne prace nad aktualizacją przepisów karnych, aby lepiej chronić obywateli przed nowymi formami cyberprzemocy. Zmiany mają uderzyć w osoby tworzące szkodliwe materiały typu deepfake oraz korzystające z aplikacji do cyfrowego obnażania wizerunku.

Luki prawne w dobie szybkiego postępu technologii

Podczas posiedzenia sejmowej komisji eksperci oraz politycy debatowali nad koniecznością włączenia nowych czynów zabronionych do polskiego porządku prawnego. Dr Mateusz Łabuz z Fundacji Obserwatorium Demokracji Cyfrowej zauważył, że prawo karne nie nadąża za rozwojem technologii. Obecnie największą trudność sprawiają tak zwane hybrydowe deepfake’i, w których twarz konkretnej osoby jest nakładana na ciało wygenerowane przez algorytmy. Takie działania mogą obecnie unikać odpowiedzialności na podstawie artykułu 191a Kodeksu karnego, co wymaga doprecyzowania przepisów.

Ochrona najmłodszych i problem fałszywych treści

Poważnym wyzwaniem dla ustawodawcy są materiały przedstawiające dzieci, które w całości powstają przy użyciu sztucznej inteligencji. Choć nie przedstawiają one realnych osób, ich szkodliwość społeczna jest oceniana jako bardzo wysoka. Równolegle specjaliści wskazują na rosnącą rolę sfingowanych nagrań w procesach dezinformacyjnych, gdzie technologia służy do podważania autentyczności prawdziwych zdarzeń. Skalę tych nadużyć oraz konieczność zmian kompleksowo opisuje raport przygotowany przez zespół prawników i badaczy z Fundacji Obserwatorium Demokracji Cyfrowej.

Systemowe rozwiązania na poziomie krajowym i unijnym

W lutym Ministerstwo Sprawiedliwości powołało zespół ekspertów, który we współpracy z sejmową Komisją ds. Dzieci i Młodzieży analizuje obecny stan prawny. Jednocześnie Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego przygotowuje stanowisko, które stanie się fundamentem dla przyszłych nowelizacji przepisów. Działania te odpowiadają na kierunek obrany przez Parlament Europejski, który w ramach unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji opowiedział się za całkowitym zakazem narzędzi typu nudify. Wszystkie te kroki mają na celu dostosowanie wymiaru sprawiedliwości do wyzwań, jakie niesie ze sobą powszechny dostęp do zaawansowanych narzędzi cyfrowych.