Europa buduje LUMI-AI z układami AMD. Polska jest częścią konsorcjum

Europa przygotowuje kolejny duży krok w rozwoju własnej infrastruktury obliczeniowej. W Finlandii powstanie LUMI-AI, następca jednego z najpotężniejszych europejskich superkomputerów, który ma zaoferować dziesięciokrotnie większe możliwości w zadaniach związanych ze sztuczną inteligencją. W projekcie uczestniczy również Polska.

Obecny LUMI zajmuje 11. miejsce na czerwcowej liście TOP500 z wynikiem 379,7 PFLOPS. LUMI-AI nie będzie jednak prostą modernizacją działającej maszyny, lecz nowym systemem, który stanie się obliczeniowym fundamentem LUMI AI Factory. EuroHPC JU wybrało firmę Bull na dostawcę rozwiązania, a jego uruchomienie zaplanowano na drugą połowę 2027 roku. Wartość kontraktu wynosi 387,8 mln euro, czyli około 1,68 mld zł według kursu z 2 września 2026 roku.

Dziesięć razy większe możliwości dla AI

Podstawą LUMI-AI będą akceleratory AMD Instinct MI430X oraz 256-rdzeniowe procesory AMD EPYC szóstej generacji. Według AMD nowa platforma ma zapewniać dziesięciokrotnie większe możliwości w obciążeniach AI oraz niemal dwukrotnie wyższą wydajność w klasycznych obliczeniach wysokiej wydajności. Otwiera to drogę do trenowania i wykorzystywania większych modeli sztucznej inteligencji, analizy rozległych zbiorów danych oraz prowadzenia wymagających symulacji naukowych i przemysłowych. System będzie przeznaczony między innymi dla naukowców, startupów i przedsiębiorstw.

LUMI-AI zostanie także połączony z platformą obliczeń kwantowych LUMI-IQ. Ma to umożliwić badanie zastosowań, w których tradycyjne obliczenia HPC, sztuczna inteligencja i komputery kwantowe mogą wspólnie rozwiązywać problemy trudne do obsłużenia za pomocą jednej architektury.

Polska przy stole europejskiej infrastruktury AI

LUMI AI Factory tworzy konsorcjum Finlandii, Czech, Danii, Estonii, Norwegii i Polski. Dla naszego kraju udział oznacza nie tylko dostęp do rozwijanej infrastruktury i kompetencji, lecz także możliwość zdobycia doświadczeń przydatnych przy znacznie większych inwestycjach obliczeniowych.

Ma to szczególne znaczenie w kontekście planów budowy europejskich gigafabryk AI. Według Ministerstwa Cyfryzacji Polska zagwarantowała ponad 400 mln zł na zakup części mocy obliczeniowej przyszłej infrastruktury, a uruchomiony 30 lipca 2026 roku przetarg EuroHPC JU otworzył drogę do walki o lokalizację jednego z takich obiektów w naszym kraju.

AMD udostępniło narzędzie ułatwiające przedsiębiorstwom dokładną analizę kosztów związanych z AI

Superkomputer jako część lokalnej infrastruktury

Finowie pokazują przy tym, że centrum obliczeniowe można projektować nie tylko pod kątem wydajności. LUMI-AI ma być zasilany w całości energią odnawialną, a ciepło odzyskiwane z chłodzenia cieczą trafi do miejskiej sieci ciepłowniczej Kajaani.

Podobne podejście zastosowano w Norwegii. Superkomputer Olivia działa w centrum danych powstałym w dawnej kopalni oliwinu Lefdal. Obiekt wykorzystuje chłodną wodę z fiordu, a podgrzana woda ma być wykorzystywana przez lokalną branżę hodowli ryb.

To istotna wskazówka także dla Polski. Przy wyborze lokalizacji przyszłej gigafabryki AI znaczenie powinny mieć nie tylko dostęp do energii i sieci telekomunikacyjnych, ale również możliwość wykorzystania ciepła odpadowego, powiązania z lokalnym przemysłem oraz bliskość zaplecza naukowego. W przypadku inwestycji tej skali sposób wykorzystania infrastruktury może być równie ważny, jak sama liczba zainstalowanych akceleratorów.