KIGEiT apeluje o kluczowe zmiany w projekcie repozytorium interoperacyjności

Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji przekazała Ministerstwu Cyfryzacji szczegółowe stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia w sprawie repozytorium interoperacyjności. Eksperci izby postulują wdrożenie otwartych standardów wymiany informacji, pełną automatyzację powiadomień oraz utworzenie środowisk testowych na danych syntetycznych. Wprowadzenie proponowanych poprawek ma zapewnić realną użyteczność budowanego systemu dla sektora nowoczesnych technologii.

W przekazanym dokumencie organizacja branżowa zwraca uwagę na konieczność publikowania specyfikacji w otwartym standardzie. Kluczowym postulatem jest zapewnienie możliwości pobrania całego zbioru informacji zgromadzonych w repozytorium za pomocą pojedynczego zapytania. Rozwiązanie to umożliwi efektywne zasilanie wyszukiwarek, systemów integracyjnych, a także asystentów bazujących na sztucznej inteligencji.

Kolejna istotna propozycja dotyczy wprowadzenia stałych i niezmiennych identyfikatorów dla wszystkich rejestrów publicznych oraz interfejsów programistycznych. Unikalne oznaczenia pozwolą wyeliminować trudności wynikające ze zmian nazw urzędów lub opisów usług, co znacząco uprości automatyczne przetwarzanie danych. Przedsiębiorcy nie będą musieli ręcznie mapować modyfikowanych zasobów, zyskując stabilne punkty odniesienia w architekturze cyfrowego państwa.

Izba postuluje także przesyłanie wszelkich powiadomień o modyfikacjach w rejestrach za pośrednictwem interfejsów API w formatach maszynowych. Tradycyjna forma komunikatów tekstowych wymusza nieefektywny nadzór manualny i generuje ryzyko błędów integracyjnych. Udostępnienie automatycznych notyfikacji pozwoli systemom komercyjnym oraz publicznym na natychmiastowe reagowanie na zmiany techniczne bez przestojów w świadczeniu usług.

Transparentność algorytmów sztucznej inteligencji oraz środowiska testowe

Wśród zgłoszonych uwag znalazł się wymóg wyraźnego oznaczania systemów teleinformatycznych wykorzystujących sztuczną inteligencję do realizacji zadań publicznych. Katalogowanie takich rozwiązań ułatwi administracji wymianę doświadczeń oraz zapobiegnie dublowaniu wydatków na zbliżone narzędzia. Zwiększy to także ogólną przejrzystość stosowania algorytmów w sektorze publicznym.

Organizacja postuluje ponadto dodanie nowego statusu informującego o planowanym wycofaniu danego systemu lub interfejsu z podaniem dokładnej daty granicznej. Wczesne ostrzeganie użytkowników o wygaszaniu usług ograniczy ryzyko nagłych awarii oraz nieplanowanych kosztów po stronie podmiotów zewnętrznych. Projektodawca powinien również zobowiązać administratora repozytorium do publikowania deklarowanych wskaźników dostępności oraz comiesięcznych raportów z ich faktycznej realizacji.

Ważnym elementem stanowiska jest konieczność udostępniania przez podmioty publiczne bezpiecznych środowisk testowych zasilanych danymi syntetycznymi. Taki krok umożliwi firmom technologicznym weryfikację integracji przed wdrożeniem produkcyjnym. Zgodnie z propozycją izby specyfikacja API samego repozytorium oraz jego środowisko testowe powinny zostać udostępnione co najmniej 3 miesiące przed planowanym wejściem w życie przepisów wyznaczonym na 23 lutego 2027 roku.