Nadprzewodniki w centrach danych: Microsoft testuje technologię HTS, aby zasilić wymagające AI

Microsoft ogłosił rozpoczęcie testów zaawansowanych linii energetycznych opartych na nadprzewodnikach wysokotemperaturowych (HTS), które mają umożliwić budowę centrów danych o niespotykanej dotąd gęstości mocy. Technologia ta pozwala na przesył energii praktycznie bez strat i bez emisji ciepła, co stanowi odpowiedź na rosnące wymagania infrastrukturalne modeli sztucznej inteligencji.

Tradycyjna infrastruktura centrów danych opiera się na kablach miedzianych i aluminiowych, które przy ogromnych obciążeniach generowanych przez tysiące procesorów graficznych napotykają bariery fizyczne: generują ciepło i wykazują spadki napięcia. Microsoft, we współpracy z bostońskim startupem VEIR (w który gigant zainwestował 75 mln USD w ramach rundy Series B), wdraża kable nadprzewodzące, które po schłodzeniu ciekłym azotem do temperatury ok. -196°C całkowicie eliminują opór elektryczny. W ostatnich testach system STAR (Superconducting Technology for AI Racks) wykazał zdolność do przesyłu 3 MW mocy przy niskim napięciu, zajmując przy tym dziesięciokrotnie mniej miejsca niż konwencjonalne okablowanie.

Zastosowanie technologii HTS pozwala na radykalne zagęszczenie infrastruktury obliczeniowej. Zamiast budować rozległe stacje transformatorowe i prowadzić kable o ogromnych przekrojach, integratorzy mogą projektować mniejsze, bardziej wydajne klastry. Microsoft wskazuje, że podczas gdy tradycyjne napowietrzne linie przesyłowe wymagają pasów ochronnych o szerokości do 70 metrów, kable nadprzewodzące potrzebują jedynie około 2-5 metrów przestrzeni. Daje to unikalną możliwość rozbudowy istniejących obiektów o nową moc bez konieczności powiększania ich fizycznego obrysu, co jest kluczowe w lokalizacjach o ograniczonej dostępności gruntów.

Projekt ma również wymiar społeczny i środowiskowy (ESG). Mniejszy ślad fizyczny infrastruktury energetycznej redukuje negatywny wpływ na lokalne społeczności, minimalizując konieczność wycinki drzew czy budowy uciążliwych wizualnie instalacji. Choć technologia ta jest w fazie intensywnych pilotaży, Microsoft i VEIR celują w pełną komercjalizację rozwiązania na przełomie 2026 i 2027 roku. Docelowo nadprzewodzące linie mają stać się standardem w projektach typu „Stargate” – gigantycznych kampusach AI o poborze mocy liczonym w gigawatach, gdzie wydajność energetyczna decyduje o rentowności całego przedsięwzięcia.