Dlaczego polski sektor MŚP omija sztuczną inteligencję? Kluczowe wnioski z badania PIE

Najnowsze badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazuje, że niemal co trzecia firma z sektora MŚP zrezygnowała z wdrożenia sztucznej inteligencji ze względu na niedobory wiedzy u pracowników. Choć większość organizacji deklaruje posiadanie podstawowych umiejętności cyfrowych, to realne zastosowanie nowoczesnych technologii w polskich przedsiębiorstwach wciąż pozostaje na znacznie niższym poziomie niż wynosi średnia unijna.

Przepaść między Polską a resztą Unii Europejskiej

Dane zgromadzone przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) obnażają duży dystans dzielący rodzimy sektor małych i średnich przedsiębiorstw od reszty Wspólnoty. Zaledwie 7 procent polskich podmiotów z tej grupy korzysta obecnie ze sztucznej inteligencji, podczas gdy średnia dla całej Unii Europejskiej wynosi 35 procent. Nieco lepiej sytuacja wygląda w przypadku dużych przedsiębiorstw, gdzie odsetek ten sięga blisko 46 procent, jednak i tutaj Polska ustępuje unijnemu wynikowi, który wynosi 83 procent. Eksperci zaznaczają, że to właśnie umiejętności kadry decydują o tym, czy krajowa gospodarka zdoła w pełni wykorzystać korzyści płynące z transformacji technologicznej.

Bariery kompetencyjne jako główny hamulec rozwoju

Analiza przeprowadzona na grupie tysiąca firm pokazuje, że dla niemal 29 procent podmiotów MŚP główną przeszkodą w implementacji nowoczesnych systemów były braki w przygotowaniu merytorycznym personelu. Niepokojący jest fakt, że ponad 16 procent badanych organizacji przyznaje, iż w ich strukturach praktycznie nie istnieją żadne kompetencje cyfrowe. Sytuacja ta bezpośrednio rzutuje na zdolność firm do analizy i właściwej interpretacji danych, co jest niezbędne przy próbie integracji nowych narzędzi z profilem prowadzonej działalności. Mimo że prawie 75 procent przedsiębiorców deklaruje znajomość podstaw, to wciąż brakuje specjalistycznej wiedzy pozwalającej na realne podniesienie efektywności procesów biznesowych.

Edukacja i kapitał ludzki szansą na zmianę

Zdaniem analityków rozwiązaniem problemu mogłyby być systematyczne szkolenia, jednak wydatki na rozwój pracowników wciąż nie są w Polsce postrzegane jako kluczowy element budowania przewagi. W 2025 roku ponad 41 procent firm MŚP nie zdecydowało się na żadne inwestycje w kapitał ludzki i nie przewidywało takich działań w najbliższej przyszłości. Nadzieję dają plany na 2026 rok, kiedy to ponad 57 procent podmiotów zamierza przeznaczyć środki na edukację zespołu. PIE podkreśla, że kluczowe jest nie tylko kształcenie specjalistów, ale również szkolenie kadry zarządzającej oraz wdrażanie platform wymiany wiedzy, co pozwala budować wewnątrz organizacji kulturę nastawioną na ciągły rozwój i podnoszenie produktywności.