Polski model PLLuM trafi do sądów – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoczyna testy AI

Polski model językowy PLLuM znajdzie zastosowanie w sądownictwie administracyjnym. Ministerstwo Cyfryzacji i Naczelny Sąd Administracyjny podpisały porozumienie dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji do analizy dokumentów, wyszukiwania przepisów i przygotowywania pism. Pierwszy etap obejmie pilotaż z udziałem 30 pracowników NSA, a docelowo ma powstać specjalistyczny asystent AI dla sędziów.

Współpraca ma doprowadzić do wdrożenia narzędzi wykorzystujących polskie modele językowe w codziennej pracy sądów administracyjnych. Nie chodzi jednak o automatyczne wydawanie wyroków, lecz o wsparcie sędziów i pracowników sądów w czynnościach wymagających analizy dużych zbiorów dokumentów oraz informacji prawnych.

Pierwsze testy obejmą 30 pracowników

Punktem wyjścia będzie Asystent Urzędniczy AI, narzędzie opracowane przez Ministerstwo Cyfryzacji z myślą o administracji publicznej. Jego pilotażową wersję sprawdzi grupa 30 pracowników NSA, określanych jako ambasadorzy projektu.

Testy obejmą streszczanie i porównywanie dokumentów, generowanie projektów pism, wyszukiwanie przepisów prawa oraz anonimizację danych. Pozwoli to ocenić przydatność rozwiązania w rzeczywistych procesach administracyjnych i sądowych.

– Wierzę, że zdobyte doświadczenia będą stanowiły podstawę do powstania i rozwijania asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego – powiedział prof. Jacek Chlebny, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyniki pilotażu mają posłużyć do przygotowania bardziej wyspecjalizowanego narzędzia, uwzględniającego potrzeby sędziów i ich asystentów. Planowane funkcjonalności obejmują również czynności związane z orzekaniem i obsługą akt spraw.

NASK otrzyma dostęp do orzeczeń sądowych

Ważnym elementem porozumienia jest udostępnienie przez NSA orzeczeń z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Dane trafią do Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK), która będzie mogła wykorzystać je do doskonalenia narzędzi sztucznej inteligencji.

Dostęp do specjalistycznego zbioru tekstów prawnych może pomóc w lepszym dostosowaniu modeli językowych do terminologii i specyfiki polskiego sądownictwa. Ministerstwo Cyfryzacji zapewni NSA oraz pozostałym sądom administracyjnym dostęp do kolejnych wersji Asystenta Urzędniczego AI i wsparcie przy wdrażaniu PLLuM.

Jednocześnie resort podkreśla, że dokumenty przygotowane przez AI będą wymagały weryfikacji i zatwierdzenia przez sędziego. Odpowiedzialność za podejmowane decyzje pozostanie więc po stronie człowieka.

Kolejny etap rozwoju polskiej AI

PLLuM, czyli Polish Large Language Model, jest rodziną polskich modeli językowych rozwijanych z myślą o zastosowaniach w administracji, biznesie i usługach cyfrowych. W maju 2026 roku Ministerstwo Cyfryzacji udostępniło 11 kolejnych modeli na otwartych licencjach.

Technologia jest już wykorzystywana między innymi w aplikacji mObywatel oraz podczas pilotażowych wdrożeń w administracji publicznej. Włączenie sądownictwa administracyjnego oznacza rozszerzenie jej zastosowań na obszar wymagający szczególnej dokładności, przejrzystości działania i ochrony danych.

Na razie nie podano budżetu projektu ani terminu udostępnienia gotowego Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego. O powodzeniu przedsięwzięcia zdecydują przede wszystkim wyniki pilotażu, jakość generowanych odpowiedzi oraz możliwość ograniczenia błędów charakterystycznych dla dużych modeli językowych.