CEE Digital Coalition proponuje wspólny fundusz AI dla Europy Środkowo-Wschodniej

CEE Digital Coalition proponuje powołanie regionalnego funduszu inwestycyjnego CEE AI Fund, który miałby dostarczać kapitał firmom rozwijającym sztuczną inteligencję w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednym z proponowanych mechanizmów współpracy ma być Inicjatywa Trójmorza. Fundusz nie został jeszcze utworzony. Jest jedną z rekomendacji opublikowanego we wrześniu raportu „CEE AI Challenger 2026”.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że region dobrze radzi sobie z tworzeniem startupów, ale znacznie trudniej jest mu finansować firmy w kolejnych etapach rozwoju. Dotyczy to zwłaszcza rund Series A i B oraz kapitału potrzebnego do międzynarodowej ekspansji.

Problem jest częścią znacznie większej dysproporcji. Firmy z USA pozyskały w 2025 roku około 194 mld USD venture capital przeznaczonego na AI. W całej Unii Europejskiej było to 15,8 mld USD.

CEE Digital Coalition proponuje więc stworzenie regionalnego funduszu działającego w modelu publiczno-prywatnym. Miałby on inwestować na różnych etapach rozwoju przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem scale-upów potrzebujących większych rund kapitałowych. Pieniądze publiczne mają przy tym przyciągać kapitał prywatny i instytucjonalny, a nie go zastępować.

Trójmorze jako platforma technologiczna

Autorzy raportu wskazują również na możliwość wykorzystania istniejących mechanizmów współpracy regionalnej, w tym Inicjatywy Trójmorza. Mogłyby one służyć do tworzenia transgranicznych instrumentów finansowych, łączenia krajowych ekosystemów VC oraz koordynowania wspólnych priorytetów inwestycyjnych.

Europa Środkowo-Wschodnia ma przy tym realne zaplecze technologiczne. W jedenastu analizowanych państwach sektor ICT odpowiada za niemal 5% regionalnego PKB i około 1,64 mln miejsc pracy. Według przytoczonych w raporcie analiz McKinsey szersze zastosowanie AI mogłoby wygenerować w Europie Centralnej od 280 do 700 mld euro dodatkowej wartości gospodarczej.

– Nie musimy kopiować Doliny Krzemowej. Powinniśmy bazować na tym, w czym nasz region jest tradycyjnie mocny – podkreśla Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska.

Koalicja wymienia przede wszystkim przemysł, motoryzację, robotykę, cyberbezpieczeństwo, obronność, technologie dual-use, energetykę i logistykę. W tych dziedzinach AI miałaby uzupełniać istniejące kompetencje regionu zamiast próbować konkurować z największymi amerykańskimi i chińskimi twórcami modeli bazowych.