Europa buduje wspólne przestrzenie danych dla 14 sektorów gospodarki

Komisja Europejska rozwija projekty, które mają ułatwić przedsiębiorstwom, administracji publicznej i naukowcom bezpieczne udostępnianie oraz ponowne wykorzystywanie danych. Działania finansowane w ramach programu Digital Europe obejmują m.in. automatyzację obowiązków sprawozdawczych, otwieranie wartościowych zbiorów sektora publicznego oraz rozwój wspólnych europejskich przestrzeni danych.

Jednym z obszarów wskazanych przez Komisję Europejską jest ograniczenie obciążeń administracyjnych wynikających z obowiązkowej sprawozdawczości. W wielu instytucjach i przedsiębiorstwach zbieranie, przetwarzanie oraz konsolidowanie informacji nadal wymaga znacznego udziału pracowników. Proces jest czasochłonny, kosztowny i zwiększa ryzyko błędów.

Bruksela chce, aby większą część tych czynności wykonywały rozwiązania cyfrowe wykorzystujące dane w sposób automatyczny. W tym celu uruchomiono dwa konkursy w ramach Digital Europe.

W naborze DIGITAL-2025-AI-08-COMPLIANCE wybrano dwa projekty dotyczące cyfrowych rozwiązań wspierających zgodność z przepisami. Kolejny konkurs, DIGITAL-2026-AI-10-COMPLIANCE, trwa, a jego wyniki mają zostać opublikowane po zakończeniu oceny wniosków.

Celem takich projektów jest nie tylko przyspieszenie raportowania. Komisja liczy również na ograniczenie liczby czynności wykonywanych ręcznie i zmniejszenie kosztów przestrzegania regulacji przez przedsiębiorstwa oraz sektor publiczny.

Dane publiczne mają pomóc w rozwoju nowych usług i AI

Drugim kierunkiem działań jest szersze udostępnianie zbiorów danych o wysokiej wartości. Chodzi między innymi o informacje meteorologiczne, geograficzne, statystyczne, dotyczące mobilności czy lokalizacji budynków. Zgodnie z unijną dyrektywą o otwartych danych określone zbiory sektora publicznego powinny być dostępne do ponownego wykorzystania bez opłat.

Według informacji Komisji Europejskiej z marca 2024 roku, konkurs DIGITAL-2022-CLOUD-AI-02-OPEN-AI sfinansował cztery projekty wykorzystujące takie zasoby. Są to BeOpen, MAREGRAPH, Open Maps for Europe 2 oraz RODEO. Obejmują one między innymi dane dotyczące mobilności, środowiska, obszarów morskich, katastru oraz meteorologii.

Dostępność dobrze opisanych i uporządkowanych danych nabiera szczególnego znaczenia wraz z rozwojem sztucznej inteligencji, a jakość zbiorów wykorzystywanych do trenowania i działania modeli pozostaje jednym z czynników decydujących o użyteczności tworzonych systemów.

Wspólne przestrzenie danych dla 14 obszarów

Istotną częścią unijnej polityki są także wspólne europejskie przestrzenie danych. Mają umożliwiać wymianę informacji pomiędzy organizacjami i państwami przy zachowaniu kontroli nad udostępnianymi zasobami oraz zgodności ze wspólnymi zasadami bezpieczeństwa.

Według aktualizacji Komisji Europejskiej z 22 czerwca 2026 roku przestrzenie danych rozwijane są obecnie w 14 sektorach i obszarach. Obejmują między innymi zdrowie, przemysł, energetykę, mobilność, rolnictwo, administrację publiczną, turystykę, badania naukowe i dziedzictwo kulturowe.

Ich rozwój wspiera Data Spaces Support Centre, które przygotowuje wspólne wymagania, narzędzia, dobre praktyki i wytyczne pomagające poszczególnym inicjatywom osiągnąć interoperacyjność oraz skalę umożliwiającą faktyczną wymianę informacji między sektorami.

Dla Unii Europejskiej dane stają się w ten sposób nie tylko zasobem administracyjnym, lecz także jednym z fundamentów rozwoju AI i nowych usług cyfrowych. Sukces tych inicjatyw będzie jednak zależał od tego, czy powstające przestrzenie zapewnią przedsiębiorstwom i instytucjom rzeczywiście prosty dostęp do użytecznych, wiarygodnych i odpowiednio przygotowanych informacji.