Firmy w regionie EMEA stawiają szybkość wdrożenia AI ponad bezpieczeństwo danych

Najnowsze badanie firmy Veeam pokazuje poważny rozdźwięk w strategiach technologicznych przedsiębiorstw z regionu EMEA. Aż 70% organizacji przyznaje, że przedkłada tempo wdrażania sztucznej inteligencji nad wzmacnianie kontroli nad swoimi informacjami. Dzieje się tak pomimo faktu, że niemal wszyscy decydenci uznają suwerenność danych za kwestię absolutnie kluczową dla biznesu.

Współczesne przedsiębiorstwa coraz częściej integrują sztuczną inteligencję z kluczowymi systemami biznesowymi i opierają na niej procesy decyzyjne. Badanie przeprowadzone przez Censuswide na zlecenie firmy Veeam wykazuje jednak, że dynamiczny rozwój innowacji nie idzie w parze z odpowiednim nadzorem. Aż 99% liderów biznesowych w regionie EMEA uważa suwerenność danych za sprawę krytyczną dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. Jednocześnie siedem na dziesięć podmiotów przyznaje, że tempo wdrażania algorytmów ma dla nich większe znaczenie niż wzmacnianie kontroli nad informacjami.

Brak pełnej wiedzy o lokalizacji danych oraz sposobach ich przetwarzania przez systemy automatyczne stanowi ogromne wyzwanie dla współczesnych zarządów. Dokładnie 40% liderów z tego regionu potwierdza, że zapewnienie widoczności zasobów wykorzystywanych przez analitykę i AI to obecnie poważny problem. Trudności dotyczą także innych strategicznych obszarów środowiska cyfrowego. Przedsiębiorstwa mają kłopoty z przejrzystością danych w chmurze publicznej (38%), w transgranicznym przepływie informacji (34%) oraz w ekosystemach partnerów i dostawców (33%).

Dodatkowo co trzecia firma zmaga się z niekontrolowanymi systemami wdrażanymi poza oficjalnym nadzorem działu IT. Tworzy to coraz bardziej skomplikowane środowiska, nad którymi nadzór w praktyce staje się niewystarczający. Wszelkie opóźnienia w budowaniu widoczności danych mogą potęgować ryzyko wraz z automatyzacją kolejnych procesów biznesowych. Śledzenie, zabezpieczanie i dokumentowanie zgodności z przepisami staje się kluczowe, gdy systemy operują na danych produkcyjnych bez stałego udziału człowieka.

Różne podejścia do suwerenności w Europie i na świecie

Analiza poszczególnych rynków pokazuje zróżnicowane motywacje oraz odmienne podejście do zarządzania ryzykiem technologologicznym. W Wielkiej Brytanii głównym motywatorem do dbania o suwerenność danych jest chęć unikania ich kradzieży lub nieuprawnionego ujawnienia. Ponad połowa brytyjskich respondentów wskazuje właśnie na potrzebę zapobiegania wyciekom informacji. Mimo to 45% tamtejszych organizacji przyznaje, że nadzór nad informacjami w systemach analitycznych i AI przekracza ich obecne możliwości, co stanowi najwyższy wynik w Europie.

Z kolei w Niemczech widać wyraźną dominację chęci szybkiego wdrażania innowacji rynkowych. Aż 82% niemieckich liderów deklaruje, że rozwój sztucznej inteligencji ma bezwzględne pierwszeństwo przed budowaniem silnych mechanizmów nadzoru nad zasobami. Francuskie firmy rzadziej oceniają suwerenność jako kwestię krytyczną, ale mocno koncentrują się na ochronie własności intelektualnej i informacji wrażliwych. Taką motywację wskazuje 46% respondentów z Francji.

Najbardziej zaawansowane w realnym wdrażaniu strategii suwerenności danych są podmioty z Bliskiego Wschodu oraz Afryki. Pełne operacyjne wdrożenie odpowiednich procedur deklaruje tam 60% przedsiębiorstw. Jednocześnie co trzecia badana firma z tego regionu zwraca uwagę na swoją silną zależność od zewnętrznych dostawców oraz partnerów technologicznych.

Komisja Europejska powołała niezależnych ekspertów do wdrażania AI Act

Polskie firmy i ryzyko Shadow AI

Na tle globalnych trendów sytuacja w Polsce wygląda nieco inaczej, co potwierdzają obserwacje ekspertów, w tym Tomasza Krajewskiego, dyrektora technicznego sprzedaży na Europę Wschodnią w firmie Veeam. Polskie przedsiębiorstwa wykazują dużą ostrożność w realizacji wielkich, korporacyjnych projektów związanych ze sztuczną inteligencją. Nie oznacza to jednak braku obecności tych narzędzi w strukturach firmowych. Nowe technologie przenikają do organizacji w sposób całkowicie oddolny.

Pracownicy przyzwyczajeni do prywatnego korzystania z ogólnodostępnych chatbotów zaczynają masowo wykorzystywać je w obowiązkach zawodowych. Zjawisko to, określane jako Shadow AI, staje się jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa informacji w kraju. Brak kontroli nad tym, jakie dane są wprowadzane do zewnętrznych narzędzi, generuje ogromne ryzyko utraty nadzoru nad wrażliwymi informacjami firmowymi.

Inwestycje w suwerenność danych najczęściej wynikają z obawy przed naruszeniami bezpieczeństwa (44%) oraz chęci utrzymania kontroli nad zasobami (43%). Niestety działania wielu przedsiębiorstw mają charakter reaktywny i są podejmowane pod presją konkretnych wymagań. Impulsem do zmian bywają najczęściej audyty wewnętrzne (33%) oraz ekspansja na nowe rynki (32%). Dodatkową barierę stanowi zmieniające się otoczenie regulacyjne, ponieważ firmy dobrze radzą sobie ze znanymi przepisami o ochronie danych osobowych, ale odczuwają dużą niepewność wobec nowszych regulacji, takich jak AI Act.

Badanie zostało przeprowadzone przez niezależną firmę Censuswide pod koniec kwietnia 2026 roku. W projekcie wzięło udział 1 000 osób odpowiedzialnych za decyzje informatyczne oraz bezpieczeństwo w dużych przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 500 pracowników. Ankietowani pochodzili między innymi z Europy Zachodniej, Bliskiego Wschodu oraz Afryki.