W Polsce zaczynają obowiązywać nowe przepisy o AI, które umożliwiają kontrole i nakładanie kar

Od 28 października 2026 roku obowiązuje ostatnia część polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Nowe regulacje uruchamiają mechanizmy kontroli przestrzegania przepisów AI Act, prowadzenia postępowań oraz nakładania kar administracyjnych. Dla dostawców rozwiązań AI oznacza to istotną zmianę w krajowym otoczeniu regulacyjnym.

Ustawa z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji, opublikowana w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1003, wchodziła w życie etapami. Większość jej przepisów zaczęła obowiązywać 11 sierpnia, natomiast na 28 października wyznaczono wejście w życie artykułów 8–18 oraz rozdziałów 3–5, 8 i 9.

To właśnie te regulacje mają szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw opracowujących, dostarczających i wykorzystujących systemy sztucznej inteligencji objęte wymaganiami unijnego AI Act.

Komisja zyskuje uprawnienia kontrolne

Polska ustawa ustanawia Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako krajowy organ nadzoru rynku AI. Od 28 października obowiązują przepisy określające zasady przeprowadzania kontroli i postępowań dotyczących naruszenia regulacji.

Komisja może prowadzić kontrole z urzędu, na podstawie otrzymanych informacji lub w ramach monitorowania przestrzegania przepisów. Ustawa przewiduje także możliwość wykonywania czynności kontrolnych zdalnie.

Nowe regulacje umożliwiają również rozpatrywanie skarg dotyczących naruszeń AI Act. Wniosek o wszczęcie postępowania może wynikać między innymi z ustaleń przeprowadzonej kontroli lub zawiadomienia skierowanego do właściwego organu.

Kary administracyjne i możliwość uzyskania opinii

Istotnym elementem nowych przepisów jest mechanizm nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Ich wysokość i zasady wymierzania wynikają z unijnego rozporządzenia AI Act, natomiast polska ustawa określa krajową procedurę postępowania. Przewidziano również możliwość zawierania układów dotyczących nadzwyczajnego złagodzenia sankcji. Rozwiązanie to ma zachęcać przedsiębiorstwa do współpracy z regulatorem i usuwania stwierdzonych nieprawidłowości.

Dostawcy oraz podmioty planujące wdrożenie systemów AI mogą ponadto występować do Komisji o indywidualne opinie dotyczące stosowania przepisów. Opłata za złożenie takiego wniosku wynosi 150 zł.

Dla polskiego rynku IT wejście w życie kolejnych regulacji oznacza konieczność zwrócenia większej uwagi na dokumentowanie zgodności systemów AI z obowiązującymi wymaganiami. Szczególne znaczenie będzie to miało dla integratorów, dostawców oprogramowania oraz firm wdrażających sztuczną inteligencję w sektorach regulowanych.

Nowe przepisy nie oznaczają jednoczesnego uruchomienia wszystkich obowiązków wynikających z unijnego AI Act, którego harmonogram stosowania pozostaje odrębną kwestią.