Europejski akt o innowacjach ma zatrzymać technologie i kapitał w Europie

Komisja Europejska przedstawiła projekt Europejskiego aktu o innowacjach, który ma ułatwić młodym firmom technologicznym pozyskiwanie kapitału, komercjalizację własności intelektualnej oraz rozwój działalności w całej Unii Europejskiej. Bruksela liczy, że nowe przepisy pomogą zatrzymać w Europie firmy i technologie, które dziś często rozwijają się poza jej granicami.

Jednym z głównych problemów wskazywanych przez KE jest dostęp do kapitału. Europejskie startupy i szybko rosnące przedsiębiorstwa dysponują patentami, technologiami oraz innymi prawami własności intelektualnej, jednak ich wycena często okazuje się trudna dla banków i inwestorów.

Projekt przewiduje stworzenie wspólnych unijnych zasad wyceny własności intelektualnej. Powstać ma również cyfrowy rynek łączący sprzedających i kupujących prawa do technologii oraz system eksperckiego wsparcia dla przedsiębiorstw chcących wykorzystać swoje aktywa intelektualne w biznesie.

Według szacunków Komisji rozwiązania te mogą ograniczyć koszty administracyjne o około 35 mln euro rocznie, oraz umożliwić pozyskanie dodatkowego finansowania o wartości 10,2 mld euro rocznie.

Zamówienia publiczne mają szybciej otwierać rynek

Drugim filarem projektu są wspólne zasady zamówień publicznych na działalność badawczo rozwojową. Komisja chce zwiększyć stabilność prawną i ułatwić instytucjom publicznym kupowanie oraz testowanie technologii, które nie osiągnęły jeszcze etapu pełnej komercjalizacji.

Nowe procedury mają również umożliwić instytucjom z kilku państw członkowskich wspólne prowadzenie takich zamówień. Według Komisji publiczni nabywcy mogliby dzięki temu oszczędzać około miliarda euro rocznie. Dodatkowe roczne zyski przedsiębiorstw oszacowano na 25,92 mld euro.

Znaczenie reform może być jednak większe niż wynika z samych oszczędności. Według analizy Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej opublikowanej 9 września 2026 r., trzy rozwiązania zawarte w projekcie mogą w ciągu dziesięciu lat zwiększyć łączne PKB państw UE nawet o 452 mld euro oraz przyczynić się do powstania około 500 tys. miejsc pracy.

Firmy dostaną więcej miejsca na eksperymenty

Równolegle Komisja proponuje ujednolicenie zasad dotyczących kontrolowanych środowisk testowych. Pozwalają one przedsiębiorstwom, naukowcom i administracji sprawdzać nowe produkty oraz technologie pod nadzorem regulatorów, zanim zostaną wprowadzone na szeroki rynek. Takie mechanizmy funkcjonują już w części państw i sektorów, ale brakuje wspólnych reguł europejskich. Komisja chce stworzyć ramy umożliwiające prowadzenie podobnych testów także w obszarach, których unijne przepisy jeszcze szczegółowo nie regulują.

Europejski akt o innowacjach jest częścią unijnej strategii dotyczącej startupów oraz planu zwiększania konkurencyjności gospodarki UE. Komisja otwarcie przyznaje, że Europa pozostaje silnym ośrodkiem badań i rozwoju, ale znacznie gorzej radzi sobie z przekształcaniem wyników badań w globalne przedsiębiorstwa. Nowe przepisy mają zmniejszyć tę lukę i sprawić, by więcej technologii opracowanych w Europie było również tutaj finansowanych i rozwijanych.