Polska w pierwszym europejskim projekcie IPCEI dotyczącym AI

Komisja Europejska poinformowała o przygotowaniu przez 19 państw członkowskich, w tym Polskę, pierwszego Ważnego Projektu Wspólnego Europejskiego Zainteresowania (Important Project of Common European Interest) poświęconego sztucznej inteligencji. IPCEI AI ma objąć cały łańcuch technologiczny, od infrastruktury obliczeniowej i zarządzania zasobami po modele, aplikacje oraz usługi wykorzystujące AI.

Projekt został wspólnie przygotowany przez Austrię, Belgię, Chorwację, Estonię, Finlandię, Francję, Niemcy, Węgry, Irlandię, Włochy, Łotwę, Luksemburg, Holandię, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię, Hiszpanię i Szwecję. Koordynatorem przedsięwzięcia są Niemcy.

Głównym celem IPCEI AI jest rozwój zdecentralizowanych i szeroko dostępnych usług sztucznej inteligencji. Inicjatywa ma obejmować między innymi technologie zarządzania mocą obliczeniową, nowe rozwiązania programowe, produkty przemysłowe oraz usługi, które mają wykraczać poza obecny poziom rozwoju rynku.

Komisja wskazuje również na znaczenie projektu dla zwiększenia europejskiej suwerenności cyfrowej i rozbudowy lokalnego łańcucha wartości AI, od badań i rozwoju technologii po ich praktyczne wdrażanie. IPCEI AI ma uzupełniać inne działania Unii Europejskiej, w tym AI Continent Action Plan, Apply AI Strategy oraz proponowany Cloud and AI Development Act.

Polska rozpoczęła przygotowania już na początku roku

Polski udział w projekcie był przygotowywany od kilku miesięcy. Według informacji Ministerstwa Rozwoju i Technologii, w lutym 2026 roku rozpoczęto krajowy nabór projektów do IPCEI AI. Poszukiwano przedsięwzięć obejmujących badania, rozwój, innowacje oraz pierwsze wdrożenia przemysłowe. Termin drugiego etapu naboru dla wybranych uczestników bezpośrednich upłynął 1 lipca 2026 roku.

Polskie ministerstwo wskazywało wcześniej, że inicjatywa ma obejmować między innymi federacyjne zasoby obliczeniowe, dostęp do wysokiej jakości danych, rozwiązania AI oferowane jako usługa, otwarte środowiska programistyczne oraz integrację nowych modeli AI z aplikacjami i usługami.

Projekt nie otrzymał jeszcze ostatecznej zgody

Obecny etap nie oznacza jeszcze formalnego zatwierdzenia pomocy publicznej ani uruchomienia finansowania wszystkich projektów. Jedenaście spośród 19 zaangażowanych państw, które zamierzają przyznać pomoc bezpośrednim uczestnikom, zapowiedziało rozpoczęcie prenotyfikacji swoich projektów we wrześniu 2026 roku. Komisja Europejska będzie następnie sprawdzać ich zgodność z kryteriami obowiązującymi dla IPCEI. Mechanizm ten pozwala państwom Unii wspólnie wspierać szczególnie ambitne projekty technologiczne, w których skala inwestycji i ryzyko utrudniają realizację wyłącznie na warunkach rynkowych. Wcześniej wykorzystano go między innymi w obszarze infrastruktury chmurowej i brzegowej. W 2023 roku Komisja zatwierdziła IPCEI dotyczący infrastruktury i usług chmurowych nowej generacji, w którym uczestniczyła również Polska.

Dla europejskiego rynku AI nowy projekt może mieć znaczenie przede wszystkim jako mechanizm łączący krajowe inwestycje w jeden technologiczny ekosystem. Jego rzeczywista skala stanie się jednak jasna dopiero po zakończeniu oceny projektów i ujawnieniu uczestników oraz wartości planowanej pomocy publicznej.