Rekordowe zakupy sprzętu komputerowego w Polsce obnażyły luki w przetargach

Rok 2025 przyniósł gwałtowny wzrost liczby zamówień publicznych na sprzęt informatyczny, co ujawniło poważne niedoskonałości obecnego systemu przetargowego. Związek Cyfrowa Polska w najnowszym raporcie wskazuje na konieczność uelastycznienia procedur, aby lepiej odpowiadały one realiom dynamicznego rynku technologii.

Skala inwestycji i bariery rynkowe

Wolumen zamówień na komputery i notebooki osiągnął poziom 1,48 miliona urządzeń, co oznacza wzrost o 321 proc. rok do roku przy uwzględnieniu projektów z Krajowego Planu Odbudowy. Tak duża skala zakupów uwypukliła jednak problemy z przygotowaniem postępowań, które często trwają dłużej niż cykl życia oferowanych produktów. Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska, zauważa, że procedury nie nadążają za dynamiką rynku, a sztywne założenia sprzed kilku miesięcy rzadko odpowiadają rzeczywistości w dniu rozstrzygnięcia przetargu. Dodatkowo napięcia w globalnych łańcuchach dostaw sprawiają, że instytucje publiczne muszą często powtarzać postępowania lub zwiększać budżety.

Nowe podejście do wyceny i kosztów

Eksperci zalecają odejście od dominacji kryterium najniższej ceny na rzecz oceny całkowitych kosztów użytkowania technologii, takich jak serwis, zużycie energii czy cyberbezpieczeństwo,. Oczekiwanie na spadki cen sprzętu staje się ryzykowne, gdyż globalny popyt napędzany przez sztuczną inteligencję oraz niestabilność łańcuchów dostaw sprzyjają dalszym wzrostom kosztów. Jak podkreśla raport, odkładanie decyzji zakupowych może w efekcie przynieść wyższe wydatki i opóźnienia w kluczowych projektach państwowych. Wprowadzenie klauzul waloryzacyjnych oraz etapowanie zakupów pozwoliłoby lepiej dostosować inwestycje do aktualnych warunków rynkowych.

Wspólny głos administracji i biznesu

Potrzebę zmian dostrzegają również instytucje państwowe, w tym Urząd Zamówień Publicznych oraz Ministerstwo Cyfryzacji. Agnieszka Olszewska, prezes UZP, zwraca uwagę na konieczność szerszego wykorzystania analiz rynkowych i kryteriów jakościowych w planowaniu inwestycji. Z kolei resort cyfryzacji akcentuje, że uproszczenie procesów przy zachowaniu zasad transparentności jest niezbędne dla skutecznej realizacji zadań publicznych i wzmocnienia bezpieczeństwa kraju. Według autorów raportu rok 2025 udowodnił, że cyfryzacja państwa wymaga nie tylko funduszy, ale przede wszystkim nowoczesnych mechanizmów zakupowych.